Lời của mẹ:
Mẹ muốn nói với con thật nhiều, để các con luôn luôn là h́nh ảnh ngày nào trong ṿng tay mẹ. Trong suốt ba muơi năm trời, mẹ cố tận tụy lo lắng để mong nh́n thấy tương lai các con... Nhưng để rồi ngày hôm nay, mẹ phải đành chia ĺa các con. C̣n ǵ đau xót hơn khi mẹ phải gắng gượng vui để các con chia xa. Ngày các con ra đi, mẹ đă xuống tóc, giờ tóc mẹ đă lố nhố mọc, nhưng càng bạc trắng hơn. Mắt mẹ cũng mờ dần v́ mỗi lần nhớ các con mẹ lại khóc. Lúc này mẹ ốm và gầy nhiều. Mẹ biết các con trông h́nh mẹ lắm, nhưng mẹ không muốn gửi sợ các con càng nhớ mà buồn hơn. Mẹ vui, v́ các con đă đạt được niềm mơ ước. Và mẹ buồn v́ từ đây mẹ phải xa các con. Nhiều lúc mẹ liên tưởng các con c̣n quanh quẩn đâu đây trong ngôi nhà ấm cúng này. Bên tai mẹ lúc nào cũng nghe văng vẳng tiếng cười đùa của Trường trong những lần nghịch phá với các cháu, tiếng Trọn lao xao về những dự định tương lai. Có những đêm bất chợt mẹ tỉnh giấc, mẹ cứ tưởng Trọn, Trường đang c̣n ngủ. Mẹ nằm đó mà kêu lên: Sáng rồi, Trọn, Trường dậy học bài mà sửa soạn đi học.
Xa các con mười tám tháng, mà mẹ cứ tưởng chừng mười tám năm, h́nh bóng các con luôn luôn bên mẹ. Các con như con chim ĺa đàn, sẽ không c̣n được những đ̣i hỏi, các con phải thiếu thốn t́nh thương nhiều, những lúc các con bệnh, mẹ nghĩ ai sẽ chăm sóc các con? Càng nghĩ mẹ càng buồn và xót xa. Duy chỉ có một điều mẹ mong các con qua đó phải yêu thương đùm bọc lẫn nhau, hăy thương yêu và chia xẻ với người cùng cảnh ngộ như các con. Anh em cố cùng nhau đặt tương lai mà gia đ́nh mong đợi và kỳ vọng ở các con. Những ai đă giúp đỡ các con nhớ viết thư về để mẹ cám ơn những người đó. Mẹ biết các con qua đó buồn nhiều, nhưng cũng đừng quá lo nghĩ. Yên tâm lo học hành, đừng gởi ǵ về cho gia đ́nh cả. Nghèo về vật chất không sao các con ạ! Chính các con mới khổ hơn, các con phải thiếu hẳn về mặt tinh thần, phải tự lập để thích nghi và bắt đầu với cuộc sống mới. Mẹ không muốn các con phải nhịn ăn, nhịn mặc để dành dụm gởi tiền về gia đ́nh. Lúc nào mẹ c̣n sống là mẹ c̣n lo cho các anh, các chị , các em, các cháu được. Dù ở bất kỳ môi trường nào, khi các con đỗ đạt thành tài, tức là các con đă gởi gia đ́nh một món quà vô giá, các con đă chứng tỏ được ḷng hiếu thảo đối với Ba Mẹ. Các con phải làm đúng bổn phận những lời hứa khi các con ra đi. Và điều này mẹ nhấn mạnh với các con. Dù ở cuộc sống thế nào đi nữa, các con cũng phải luôn luôn hướng về gia đ́nh, quê hương với những căn bản mà Ba Mẹ đă dạy bảo. Bất cứ lúc nào các con cũng là người Việt Nam, các con phải nuôi dưỡng trong ḷng những ước mơ của tuổi trẻ. Tuổi trẻ Việt Nam anh hùng và hào khí. Các con phải tự hào về điểm đó... Đó là những điều mẹ mong muốn nên đành ḷng để các con ra đi...
Mẹ yêu dấu! Nhiều lúc con gần như điên khùng về nỗi thương nhớ gia đ́nh. Con muốn thét to cho muôn triệu người biết rằng: Con rất hănh diện, sung sướng đă sinh ra và lớn lên trong gia đ́nh có người mẹ đă quên hết ḿnh, lo tṛn trách nhiệm và bổn phận đối với chồng, con. Suốt cuộc đời Người lúc nào cũng nhận sự hy sinh để chồng con sung sướng. Đôi bàn tay mẹ đă vun trồng, nuôi dưỡng các con thành người. Mẹ nhắc nhở các con từng điểm nhỏ: Thân thiện và kính trọng tất cả mọi người điều các con phải ghi nhớ. Mẹ là h́nh ảnh cao cả và độ lượng biết bao. Nh́n vào gia đ́nh ḿnh, chắc ai cũng ngạc nhiên và thán phục mẹ. Với mười sáu người con, mẹ đă phải vất vả thật nhiều để lo lắng dạy bảo từng người. Trong suốt bao nhiêu năm trời, mẹ đă không mệt mỏi, trái tim của mẹ chan ḥa và trải đều trên niềm yêu thương. Không một ngôn từ, lời lẽ nào để con có thể diễn tả hết về đức tính sáng ngời của mẹ. Một người mẹ mà chưa bao giờ có được bữa ăn ngon - dù chỉ là bữa cơm nóng - một phút giây hưởng thụ. Đời sống của mẹ lúc nào cũng là hy sinh và lo lắng cho các con. Mẹ là thể hiện tất cả những đức tính của người phụ nữ Việt Nam. Hôm nay chính nhờ sự chia cách mà con có thời gian để nh́n lại t́nh mẫu tử một cách sâu đậm và rơ ràng hơn. Cuốn phim về mẹ đă quay lại và hiện ra trong con, thôi thúc con những nhận xét khôn lớn hơn. Buồn thay! Khi những điều con biết được th́ là lúc con phải chia cách mẹ.
Nghĩ tới những ngày tháng bên mẹ, con đă làm Người buồn phiền. Ân hận và ray rứt trong tâm can con. Trách ḿnh khi c̣n ở quê nhà đă không làm ǵ để chia xẻ gánh nặng cùng mẹ mà c̣n làm những điều phiền toái gây phiền muộn đến cho Người. Giờ hối tiếc th́ con đă xa rời bàn tay yêu dấu của mẹ. Nhớ có một lần giận mẹ, con đă dẫm nát lên những ổ bánh ḿ đang trải đều trên tấm ván ép. Mẹ tức giận, không nói được một lời, mẹ nh́n con bằng đôi mắt thất vọng, rồi mẹ khóc và cơn bệnh áp huyết sẵn có trong người mẹ bộc phát, thế là mẹ chết giấc. H́nh ảnh đó làm con cứ bị ray rứt dầy ṿ măi. Con nghĩ đó là một tội lỗi lớn lao nhất trong cuộc đời của con. Con sẽ không bao giờ phạm phải lần thứ hai. Nhắc lại điều này con đau đớn lắm, xin mẹ hăy tha thứ cho con. Lúc đó con đâu biết rằng, chính những ổ bánh ḿ kia là nguồn sống của gia đ́nh. Trong đó có con, v́ nó, mà mẹ đă phải thức đêm, dậy sớm để các con có được ngày hôm nay. Tại sao con không nhận thấy điều đó? Nhớ lại lúc đó mẹ đang ngồi gục đầu vào cuốn sổ, ngả nghiêng trong tư thế mệt mỏi, dùng sức nóng từ những ổ bánh ḿ để xua tan giấc ngủ. Tại sao lúc đó con không làm được việc nào khác để thay vào tội lỗi tày trời ấy? Đă không giúp được ǵ cho mẹ, con c̣n gây nên lỗi lầm. Con cảm thấy con thật bất hiếu. Tại sao con không có được suy nghĩ như ngày hôm nay? Tại sao lúc đó con không thức sắp xếp những ổ bánh ḿ, chất cho có thứ tự để đừng bị xẹp, bánh ḿ khỏi hư th́ mới dễ bán cho khách hàng. Công việc đó của con đúng hơn là của mẹ. Con phải làm điều đó để mẹ được ngủ. Ban ngày mẹ đă vất vả mệt m?i lo việc nhà và thêm các công việc khác nữa. Con nghĩ sức chịu đựng của mẹ đă quá mức. Đêm đến, mẹ cần phải nghỉ ngơi. Mẹ đă không có quá năm tiếng đồng hồ để nghỉ! Trong khi con có thừa giấc ngủ, mà giấc ngủ của mẹ, con nghĩ mẹ sẽ thèm vô cùng. Tại sao lúc đó con không chia xẻ phần nào công việc với mẹ? Tại sao con đă làm việc đó...? Con đặt cho ḿnh bằng những chữ TẠI SAO và ngày hôm nay con hổ thẹn về
những chữ tại sao này.
