Buổi trưa như thường lệ, khi chiếc cửa lớn hàn bằng những song sắt đă được khóa kỹ càng. Người đàn bà giữ cửa xách giỏ đồ ăn đi ra ngoài không quên để lại ánh mắt như dọa dẫm những khuôn mặt ngây ngô bên trong khung cửa. Tôi đă có mặt ở đó ngay khi đồng hồ gơ 12 tiếng và ngay khi người đàn bà đang lục trong giỏ t́m xâu ch́a khóa. Sự đảo lộn làm nắp Guigoz bật ra, lon cơm nguội và khúc cá kho nằm lăn lóc bên trên làm đám người bệnh tiến lại gần và cười rộ. Để đỡ ngượng, bà ta đứng bật dậy và giơ tay nạt nộ, đám người lùi dần và khép kín.
Tôi ngồi trên thềm ciment ngay trước cửa pḥng thăm bệnh. Ánh nắng gay gắt của buổi trưa hè làm những cụm hoa mào gà trồng hai bên lối đi đỏ rực. Cách lối đi nhỏ là con đường nhựa dẫn vào khu H4, nơi chứa những người điên nặng. Ngồi ở đây, tôi có thể nghe rơ tiếng la hét mỗi ngày của họ. Tiếng la hốt hoảng và hăi hùng như một con vật bị thọc tiết, và rồi những tiếng cười khằng khặc như đười ươi cộng thêm những tiếng khóc năo nùng thảm thiết. Tôi đứng lên vịn tay vào thành cửa và đầu buốt nhức. Tôi cần phải làm một cái ǵ đó trong lúc này, một là phá xiềng xích cửa đến với họ xoa dịu họ trong cơn điên loạn, hai là phải gào lên cho vơi đi nỗi đau buốt trong đầu. Và tôi, đă không làm ǵ một trong hai điều đó. Nỗi đau đớn làm tôi ngồi bệt xuống như bị gạo rớt. Tôi duỗi thẳng hai chân, lưng dựa vào thành cửa và thở dốc. Pḥng thăm bệnh không một bóng người, cô y tá trực cũng đi đâu mất. Không một con bệnh nào lăng văng ở đây ngoài tôi ra. Ôi! Thế càng hay, tôi sẽ được tự do ca hát, tôi sẽ được nhảy nhót và tôi sẽ được kêu thật lớn khi thấy mẹ tôi từ xa đi lại. Tội nghiệp mẹ, ngoài việc cơm nước, quán xuyến trong nhà lo cho ba và các em, mẹ c̣n dành th́ giờ thăm tôi mỗi ngày. Người mẹ gầy và xanh xao trong chiếc áo dài màu cẩm thạch. Tóc mẹ bới sát để lộ chiếc gáy cao và trắng nơn nà. Mẹ hay đeo chiếc médaille bằng cẩm thạch, tay và đôi tai mẹ lóng lánh những hạt kim cương. Trông mẹ thật quí phái và đài các. Tôi hay đờ mắt ra mỗi khi nh́n thâư mẹ đi ngang qua đám hoa mào gà. Màu đỏ rực làm đôi má mẹ hồng lên và môi mẹ thắm hơn, trông mẹ trẻ hẳn ra. Mẹ bước lên bực thềm, luồn tay qua song cửa ôm lấy tôi và rơm rớm nước mắt. Tôi nói nhẹ như hơi thở:
- Con thương mẹ nhất đời.
Lời tôi nói càng làm mẹ tức tưởi hơn lên, mẹ lấy khăn thấm nước mắt và để như vỗ về chính ḿnh:
- Con gánh tất cả những bệnh hoạn cho gia đ́nh. Mẹ thương con hơn tất cả v́ con thiệt tḥi nhất.
Tôi ṿng tay ra sau lưng mẹ để đếm những đốt xương sườn bằng cảm giác ở những đầu ngón tay.
Đúng hai giờ, người gác cửa trở lại và xâu ch́a khoá reo vui. Những người thăm bệnh lục đục kéo nhau vào. Tôi dẫn mẹ đi hết dăy nhà ăn, đi ngang pḥng khám bệnh và vào pḥng ḿnh. Căn pḥng nhỏ xinh xắn với hai chiếc giường con nằm song song trải drap trắng toát. Sát đầu giường là chiếc đèn ngủ và đống sách báo nằm ngổn ngang. Mẹ dọn lại chồng sách, đổ thêm nước vào b́nh hoa và lôi trong giỏ ra một ít trái cây và thanh chả lụa. Mẹ biết tôi thích ăn chả lụa với bánh dầy nên mỗi lần đi thăm là không bao giờ mẹ quên. Nh́n tôi ăn ngon lành mẹ với tay bật chiếc quạt máy, tôi co người lại:
- Lạnh quá, tắt đi mẹ.
- Ừ, th́ tắt, nhưng chờ mẹ thay áo đă.
Và mỗi khi thay áo xong là mẹ lại dẫn tôi vào khu tắm giặt. Mẹ vắt chiếc khăn lông lên cổ, bỏ vào túi áo cục xà bông một tay mẹ dắt tôi c̣n một tay mẹ lôi chiếc thau bằng nhựa to c̣n hơn người mẹ. Lần nào cũng như lần nào, hai mẹ con hầu như vật nhau trong nước. Tôi th́ sợ nước kinh khủng mà mẹ cứ lừa lúc nào tôi vô ư quay đi là xốc vội vàng lên người tôi. Tôi hét vang và hai tay đập loạn xạ, nước bắn tung tóe làm tóc mẹ tôi lóng lánh những nước. Tôi đứng hẳn dậy với thế thủ và sẵn sàng đánh bất cứ ai đụng phải người tôi. Mẹ lùi lại giơ tay với con poupée bằng nylon thả xuống bồn nước. Thân nó trần truồng trắng hồng và mái tóc nó đen nhánh trông dễ yêu làm sao. Nó nằm ngửa, hai mắt nhắm nghiền, nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Tôi hốt hoảng gào to:
- Cứu người chết đuối! Cứu người chết đuối!
Tôi đập ầm ầm vào tường, không một ai vào cứu kể cả mẹ tôi cứ đứng như pho tượng. Tôi bơi vào bồn nước vùng vẫy, quờ quạng và cuối cùng vớt được nó, người nó nhợt nhạt và thất thần, tôi nh́n mẹ thầm trách móc trong khi mẹ lấy khăn lông lau khô người tôi và quay đi dấu nụ cười khó hiểu.
Tôi ngồi trên giường, mặc cho mẹ chải tóc, lôi chiếc gương con ở đầu giường, tôi vẽ nguệch ngoạc đường ch́ đen ở viền mắt, đánh phấn hồng và thoa môi thật đậm. Mẹ nh́n tôi:
- Con nhớ là mỗi thứ chỉ dùng một chút xíu nó mới đẹp. Thoa nhiều họ tưởng ḿnh điên.
Và như lỡ lời mẹ nói thêm:
Da con trắng chỉ cần đánh ngay má một lớn phấn hồng thật mỏng. Thế là xinh rồi.
Tôi cúi đầu phụng phịu...mẹ thay bộ đồ sũng ướt và thay lại chiếc áo dài, trông mẹ dễ yêu quá. Tôi vừa kể chuyện vừa ăn trong khi tay mẹ bốc từng trái nho:
- Mẹ nhớ Ngọc Quân không? Con nhỏ ở sát pḥng con đó. Tội nghiệp nó ghê nơi, má nó không thương, hồi nhỏ đem bán nó cho bác sĩ để mổ xẻ thí nghiệm. May mắn nó trốn thoát được và hận tới bây giờ.
Mẹ tôi cười:
- Con kể chuyện này đến ba mươi lần rồi. Làm ǵ có chuyện đó, nó bị bịnh nên ám ảnh thế thôi. Thiếu ǵ xác chết để thí nghiệm mà phải mổ xẻ xác sống.
- Nhưng nó nói với con nó thấy trên tay má nó c̣n cầm $30,000.
Mẹ cười hiền hoà:
- Bộ cứ cầm tiền là bán con hay sao?
- Nhưng nhà nó nghèo, chắc chắn là má nó làm chuyện đó. Nó c̣n nói với con trong đầu nó có tới mười lạng vàng. Nếu bán nó sẽ lỗ v́ $30,000 chỉ mua được có tám lạng thôi.
- Con đừng tin những lời vớ vẩn ấy.
- Nó nói thật mà. Chính v́ sợ người ta thấy vàng trong đầu nó nên đi đâu nó cũng quấn khăn.
Mẹ kết luận câu chuyện:
- Ừ th́ tội nghiệp. Con uống nước rồi nằm xuống, mẹ ru con ngủ. Tôi nhắm mắt lại trong khi mẹ cất giọng hát nhỏ đều đều...
Khi tôi tỉnh dậy th́ mẹ tôi đă ra về từ lúc nào. Bên ngoài tiếng cười nói xôn xao. Giờ này chắc đă năm giờ, họ đang sửa soạn đi ăn cơm chiều. Tôi kéo chiếc màn cửa sổ, ánh nắng đă nhạt dần, những người nuôi bệnh ngồi xếp hàng đầy ở lối vào pḥng ăn chờ lấy cơm. Tôi lấy chiếc khay nhôm và đứng vào hàng. Họ vẫn cười đùa, tôi hằng giọng nói lớn:
- Xin tất cả mọi người im lặng.
Giọng nói tôi chắc phải oai và lớn lắm nên tiếng ồn mất ngay và mọi người quay lại. Họ chợt ồ lên khi thấy tôi đứng chống nạnh:
- Con nhà ai trông tội quá, c̣n trẻ măng.
Có tiếng đáp nhỏ:
- Con ông bà thầu khoán Lợi ở Duy Tân ấy mà. Cổ bị mất trí v́ học quá nhiều.
Tôi vẫn thản nhiên:
Đă tới giờ dùng bữa cơm chiều. Để không khí vui tươi tôi xin giúp vui bản Bà mẹ bán con.
Mọi người vỗ tay reo ḥ v́ họ ngồi quay mặt về hướng tôi. Tôi đứng thẳng người, tay cầm muỗng gơ vào khay đánh nhịp:
Ḱa bà mẹ độc ác, tay cầm $30,000 đồng. Một đêm thức thâu canh bên ṣng bạc. Túi đă cháy, bà tất tưởi ra về quên rằng ḿnh đă mất đứa con.
Bài hát này tôi tự soạn nhạc và lời mà đại ư ấy từ tâm trạng của Ngọc Quân. Mỗi lần nghe tôi hát nó hay phụ họa và khi bản nhạc chấm dứt nó luôn luôn thêm vào Tôi sẽ bắt mẹ tôi vào tù.
Giọng tôi cao, trong và sang sảng ḥa lẫn tiếng khay gơ đều đều. Cả dăy ngồi im lặng như tờ và tôi đọc được những xúc động trong ánh mắt của họ. Hai bà y tá trong pḥng trực cũng ra một lượt. Họ tiến về phía tôi nghiêm giọng:
- Em không được huyên náo làm mất trật tự trong này. Nếu không em sẽ phải uống nhiều thuốc hơn và bị chuyển sang trại H4.
Tại sao tôi lại phải bị chuyển sang trại H4, nơi những người điên trần truồng như con vật và ḥ hát khan cả giọng? Bà không biết tôi hết bệnh rồi sao? Tôi sắp được về rồi. Tôi nói lớn:
- Đừng ức hiếp chúng tôi. Bà mặc trên người bộ đồ trắng, đeo lên vai dấu hồng thập tự là bà phải có nhiệm vụ xoa dịu cơn đau của bệnh nhân. Bà phải có thái độ khiêm tốn và lời nói dịu dàng. Bà không có quyền bôi bẩn chiếc áo trắng bà đang mặc, nếu không tôi sẽ lột nó ra.
Vừa nói, tôi vừa hung hăng tiến lại. Hai người y tá lùi vào pḥng họ bảo nhau:
- Nó lại nổi cơn.
Tôi trở lại chỗ đứng lúc năy tiếp tục hát. Và lần này th́ không ai thèm quay lại, và không ai để ư đến sự hiện diện của tôi, mặc cho tôi gào khan cả giọng.
Tôi ra vườn hoa ngồi từ lúc trời vừa nhập nḥa tối. Khu H2 được kiến trúc thật đẹp. Bốn dăy nhà màu trắng ghép lại bốn góc h́nh thoi và khoảng giữa là vườn hoa nhỏ có ḥn non bộ và hồ nhỏ nuôi cá. Giữa vườn trồng bốn giàn thiên lư cao vượt đỉnh đầu và xoè ra làm vườn rợp bóng mát. Những cụm hoa lài được cắt theo h́nh những thú vật nở đầy hoa trắng thơm ngát. Trong vườn c̣n trồng những dây trầu bà xum xuê. Vài cây thừa lựu trái nhỏ li ti và dọc theo mỗi lối đi là hai hàng hoa bóng nước. Hoa bóng nước có hai màu: màu hồng và trắng. Hoa nở quanh năm nhưng rất mau tàn. Tôi không thích hoa bóng nước v́ hoa ấy có sắc không hương lại thêm thấp lè tè và dễ gẫy. Sau này có nhà tôi sẽ trồng đầy hoa sứ trắng. Hoa có năm cánh mỏng và rất thơm lá nó bự và dài hơn lá đa, thân cây mập mạp và láng. Mẹ tôi bảo chỉ có chùa mới trồng hoa sứ cho ma không nhà về nương náu để khỏi phá phách dân làng. Tôi không cho lời mẹ là đúng v́ gần nhà tôi có một ngôi biệt thự lợp ngói, chung quanh trồng toàn sứ đỏ và lẽ dĩ nhiên trong vườn lúc nào cũng ngợp đầy hoa và mùi thơm lan ra ngào ngạt. Tôi muốn về nhà để mỗi ngày cắp sách đến trường và mỗi chiều tan học đứng hàng giờ ở vườn hoa sứ. Tôi thích hoa sứ, tôi thích nhặt từng cánh hoa bay tan tác ép vào ḷng tập và chờ một tuần sau là tôi đă có một nhánh hoa khô mỏng dính lộng trong kiếng mà mùi thơm vẫn nguyên vẹn. Mẹ hứa nói với bác sĩ xin cho tôi về để tôi cứ hy vọng và đợi chờ. Mẹ bắt đầu dối tôi và mẹ bắt đầu đồng lơa với những người khác để nhốt tôi vào đây. Tôi đă nói rất nhiều lần với bác sĩ là tôi không bệnh ǵ hết. Tôi chỉ hơi buốt ở sau ót và những đường dây thần kinh ở nơi thái dương hơi giựt có thế thôi. Chỉ có thế thôi và tôi nhấn mạnh là tôi không bị mất trí, tôi không bị điên. V́ như người ta thường nói, người điên không khi nào biết nhớ trong khi tôi vẫn đủ trí óc để nhớ và nhớ rất rơ ràng. Tôi không thể nào quên được khuôn mặt ba tôi uất lên v́ giận và quát to như sấm:
- Nhốt nó vào Chợ Quán, để nó ở nhà th́ không c̣n ai sống sót. Bà thương nó th́ ch́u nó đi. Tôi giết nó rồi đi ở tù.
Óc tôi nhức buốt, tôi ôm đầu lảo đảo và bất thần nhào về phía ba tôi để bóp chết h́nh ảnh đang khua động. Mẹ gào lên khi ba bẻ tréo hai tay tôi ra sau:
- Nó có làm ǵ ông chưa? Đập vài ba bức tượng th́ tôi mua cái khác đền cho ông. Con bé như vậy mà mang vào Chợ Quán để người ta đánh đập nó.
Ba vẫn không hạ giọng quát tháo:
- Đánh đập cái ǵ, đem đi để người ta chữa chạy cho nó. Bà không biết ǵ hết th́ im đi.
Tôi không nhớ tôi ở đây được bao lâu, chỉ nhớ rằng mỗi ngày mẹ tôi cứ mỗi thăm và cuối tuần th́ mẹ xin dẫn tôi ra ngoài dạo một ṿng cho khỏi cuồng chân. Tôi mặc đồ nhà thương, bộ đồ màu xanh, rộng thùng th́nh càng làm tôi yếu đuối và bé bỏng. Mẹ biết ư nên không nhắc ǵ về ba hết sợ tôi lại phẫn uất và đập phá. Tay tôi vẫn c̣n hơi đau v́ những vết thẹo non. Vừa thoát khỏi cổng sắt, tôi vuột tay mẹ và chạy thật mau, tôi phải t́m ba tôi, tôi phải t́m để xin người ban phát cho tôi một hơi thở, một sự sống. Đừng nhốt tôi chung với những người điên nữa, đừng bắt tôi phải đối mặt với những bức tường trắng của bệnh viện, đừng bắt tôi phải ngửi những mùi éther và đừng bắt tôi phải trợn trừng mắt mũi lên uống thuốc mỗi ngày. Tôi thèm khát t́nh thương, thèm tiếng nói, nụ cười và thèm vuốt ve khuôn mặt non dại của các em tôi. Đừng để tôi đơn độc trong trại.
Tôi vừa chạy vừa la, trong khi mẹ tôi lếch thếch phía sau khóc ngất. Hai người lao công chạy theo bắt tôi lại và lôi tôi về pḥng mặc cho tôi cào cấu, dẫy dụa.
Từ đó, tôi phải uống thêm thuốc, thoạt đầu th́ tôi c̣n đếm, dần dần cứ dồn hết vô miệng mà nuốt. Những viên thuốc xanh xanh đỏ đỏ trông ngon ngọt mà sao nếm thấy gớm ghê. Tôi lợm giọng cả chục lần trong khi bà y tá gườm mắt và lăm lăm cây kim chích. Dù ǵ tôi cũng phải uống, uống cho hết bệnh như lời hứa hẹn để về với các em tôi. Về với mái ấm gia đ́nh và về với mẹ vui trong cảnh đoàn tụ. Cổ họng tôi th́ nhỏ mà búng thuốc th́ to, tôi trợn trạo nuốt mà nước mắt chảy dài. Không hiểu thuốc làm cho tôi hết bệnh hay nó chỉ làm cho tôi ngủ li b́ và khờ khạo người đi. Tôi nói với mẹ, mẹ gạt vội:
- Con cứ uống đi, khỏi bệnh mẹ dẫn con về.
- Nhưng thuốc làm tê liệt thần kinh con, bây giờ con không nhớ được ǵ nữa rồi.
- Mẹ thấy con khá nhiều rồi mà.
- Mẹ nói dối, con không nhớ được ǵ nữa rồi, con không suy nghĩ ǵ được nữa rồi. Ba đang giết con, người ta đang giết con rồi bây giờ tới mẹ, mẹ đành nhắm mắt làm ngơ để cho họ lôi xác con đi. Mẹ, mẹ.
Tôi đánh cả hai tay lên người mẹ. Mẹ quỵ đi v́ đau khổ cùng chiếc médaille vỡ đôi trên ngực mẹ. Tôi cào cấu và gào thét:
- Cứu tôi với, cứu tôi hỡi Thượng Đế ơi!
Tay tôi chan ḥa máu, màu máu đỏ càng làm tôi hung hăng. Đám người hiếu kỳ xúm lại la ó. Tôi thả thân thể mềm nhũn mẹ ra và nhào lại phía họ. Tôi phải giết tất cả để thoát khỏi ṿng vây này. Những tiếng la hét thất thanh xẩy ra và cảnh hỗn loạn chưa từng có. Tôi như con thú dữ xổ chuồng. Tay tôi đấm, chân tôi đá, và cuối cùng tôi bị ngất đi v́ một cú giáng thật mạnh xuống đầu tôi.
Bây giờ tôi vẫn c̣n nằm ở trại H2. Thời gian và bệnh tật đă biến tôi tiều tụy thấy rơ. Có ai bảo tuổi 16 của tôi là tuổi đẹp nhất? Có ai bảo tuổi 16 của tôi là tuổi mơ mộng t́nh yêu? Tôi không c̣n phấn son trang điểm như khi mẹ tôi c̣n sống, và tôi cũng không được ngắm mẹ mỗi trưa bên dăy hoa mào gà đỏ. Ba và các em thường đến thăm tôi vào cuối tuần, nh́n tôi bên khung cửa sắt, dí lọ chà bông vào tay tôi rồi hấp tấp ra về.Tôi đă mất tất cả từ ngày mẹ chết, mất t́nh thương và mất hẳn cuộc sống. Tôi không c̣n mơ được cắp sách đến trường học để nhặt hoa sứ đỏ. Tôi không c̣n mơ ước được thoát khỏi trại thần kinh này để về mái ấm gia đ́nh. Tôi chấp nhận như một định mệnh đă an bài.Tâm hồn tôi giờ đă ngủ yên và chờ ngày gặp mẹ. Để được gục đầu trên đôi vai gầy g̣ của mẹ. Tôi thương và nhớ mẹ vô cùng, nhớ màu áo dài màu cẩm thạch làm mẹ xanh xao, nhớ bàn tay búp măng gầy lóng lánh kim cương, nhớ đôi mắt mẹ dịu dàng tha thiết và nhớ nhất nụ cười mẹ hiền hoà thân ái. Đầu óc tôi giờ trống rỗng thanh thản, chỉ chứa đựng mỗi h́nh ảnh mẹ và miệng tôi vẫn nghêu ngao hát:
Mẹ là ḍng sữa ngọt ngào... ngày nào thầm nói với mẹ rằng mẹ ơi mẹ ơi có biết hay chăng? Biết là, biết là con thương mẹ không?
Tôi vẫn nhớ mẹ, vẫn hát, vẫn uống thuốc và khoảng cách giữa tôi và mẹ đă thật gần.